تاريخچه الگوريتم Page Rank 

شايد همه چيز از سوال هاي ساده دو نفر به نام هاي سرگي برين و لري پيج شروع شد. دو دانشجوي ارشد علوم كامپيوتر در دانشگاه استانفورد آمريكا كه به دنبال ساخت يك جستجوگر وب هوشمند و سريع بودند. جستجوگري كه سريع تر از رقباي خود‌ مطلوب ترين صفحات نزد كاربر را در همان چند يافته نخست نمايش دهد. ايده آن ها استفاده از دانش پنهاني بود كه در ذات خود وب و ابر لينك هاي آن وجود داشت. چرا كه به اعتقاد آن ها اين دانش چيزي جز هوش و سليقه خيل عظيم كاربران اينترنت نبود كه همواره در طول زمان گسترش مي يافت.  در ذكر سابقه ايده  Page Rank   بايد به تلاش هاي مشابهي كه همزمان در انستيتو تحقيقات NEC و مركز تحقيقات  IBM  در Almaden  صورت مي گرفت و همچنين مقاله هاي ارزشمند Eugene Garfield  كه در سال 1950 درزمينه آناليز منتشر شد نيز اشاره كرد. هرچند بزرگترين دستاورد اين تلاش‌ها نصيب همان دو دانشجوي استانفورد شد كه موفق شدند يك جستجوگر وب آزمايشي را در سطح دانشگاه راه اندازي كنند. جستجوگري كه 10 سال بعد هم به فعاليت خود ادامه مي داد، البته اين بار در سطح جهان و با سهامي در حدود 200 ميليارد دلار.

Page Rank  به زبان ساده‌

Page Rank  يك سيستم مقداردهي عددي است جهت تايين ميزان اهميت صفحات وب كه عمدتا توسط گوگل به كار مي رود. در اين سيستم هر لينك از يك صفحه به صفحه ديگر مانند يك راي مثبت براي صفحه اي كه لينك را دريافت كرده تلقي مي شود. هرچه تعداد لينك هاي داده شده به يك صفحه بيشتر باشد تعداد راي هايش و در نتيجه اهميتش بيشتر خواهد بود. اكنون يك وب كوچك با چهار صفحه    A, B, C, D را در نظر بگيريد.

در اينجا چون چهار صفحه در وب ما وجود دارد، مي بايست به طور پيش فرض هر صفحه يك چهارم از كل اهميت ممكن را به طور عادلانه در اختيار داشته باشد. تعبير ديگر اين گفته آنست كه در ابتدا احتمال باز شدن همه صفحه ها يكسان و به اندازه يك چهارم است. چرا كه هنوز احتمال باز شدن يك صفحه از طريق لينك هاي ديگر صفحات لحاظ نشده است. واضح است اگر يك صفحه در صفحات ديگر لينك دسترسي داشته باشد بازيابي آن محتمل تر و اهميت آن بيشتر است. در يك محاسبه اوليه تقسيم اهميت يا احتمال دسترسي ميان صفحات از حالت مساوي خارج شده و براي صفحاتي كه لينك دريافتي بيشتري دارند افزايش مي يابد.

البته همه راي ها يا همه لينك ها از ارزش يكساني برخوردار نيستند. صفحه اي كه به طور مثال فقط يك لينك خروجي دارد در واقع تمام اهميت خود را به مقصد آن لينك هديه كرده است. در مقابل صفحه اي را با هزار لينك خروجي به صفحات ديگر در نظر بگيريد. حتي اگر احتمال بازيابي اين صفحه زياد باشد، احتمال اينكه كاربر روي يك لينك خاص اين صفحه كليك كند تقريبا يك هزارم كل اهميت صفحه مذكور است. در اينجا پرگويي و نظرات زياد اين صفحه موجب شده تا از اهميت لينك هايش كاسته شود. بايد توجه داشت كه در حالت واقعي هيچ كاربري تا ابد به انتخاب لينك ها نمي پردازد. به همين دليل گوگل در هر مرتبه از محاسبه  Page Rank  يك ضريب ميرايي يا Damping Factor  را نيز لحاظ مي كند. كه در واقع احتمال آن است كه كاربري كه در يك صفحه حضور دارد، روي يك لينك كليك كند. چراكه تعداد عبور از لينك ها متناهي خواهد بود و زماني خواهد رسيد كه كاربر به لينك هاي صفحات اهميتي نخواهد داد. در مقاله هايي منتشر شده درباره  Page Rank  اغلب اين ضريب مقدار 85/0 معرفي شده است. به طور شهودي انتظار داريم وقتي صفحه اي اهميت بالاتري پيدا كرد راي آن صفحه نيز مهم تر تلقي شود و اين نكته جالبي است كه گوگل در محاسبه  Page Rank  در نظر مي گيرد. بنابراين ممكن است داشتن يك لينك در صفحه اي كه رتبه 5 دارد بهتر باشد از داشتن ده ها لينك در صفحاتي با رتبه 2. البته  حالتي هم وجود دارد كه تعداد لينك هاي خروجي از صفحه اي با رتبه 5 آن قدر زياد باشد كه هر راي آن به تنهايي چندان با ارزش نباشد.

چگونه از ميزان Page Rank  آگاهي پيدا كنيم؟

 در وب مقدار واقعي  Page Rank  از عدد هاي كوچك تا عدد هاي خيلي بزرگ متغير است. از اين رو براي نمايش آن مانند مقياس ريشتر از سيستم نمايش لگاريتمي استفاده مي شود. يك روش اطلاع از  Page Rank يك صفحه تايپ آدرس صفحه مورد نظر در اين سايت است.http://prchecker.info : روش ديگر ، دريافت ابزار نمايش Page Rank  از آدرس http://toolbar.google.com  است كه روي اغلب مرورگرها قابل نصب است.

اين ابزار به هر صفحه مقداري بين 0 تا 10 را نسبت مي دهد. با توجه به آنچه گفته شد مي توان پي برد كه اگر به طور مثال  Page Rank  دو صفحه 2 و 3 باشد مقدار واقعي Page Rank  آنها به ترتيب عددي است بين هزار تا ده هزار براي صفحه اول و ده هزار تا صد هزار براي صفحه دوم. اين مثال نشان مي دهد افزايش رتبه يك صفحه فقط به اندازه يك واحد تا چه اندازه كار بزرگي است كه تنها با مرور زمان و دقت و زحمت زياد مي تواند صورت بگيرد. امروزه سايت هايي در سطح ياهو، بي بي سي، مايكروسافت، اپل داراي رتبه 10 هستند. البته مقدار هاي محاسبه شده توسط گوگل به‌‌‌روز و دقيق نيستند و ممكن است به تدريج طي بازنگري هاي سه ماه يك بار گوگل تغيير كنند.

چطور مي توان اهميت سايت خود را براي گوگل بالا برد؟

از گفته هاي بالا برمي آيد كه جهت افزايش  Page Rank سايت يا وبلاگ خود در اولين اقدام مي توانيم از سايت ها و وبلاگ هاي پر اهميت درخواست كنيم تا لينك صفحه ما را درج كنند. هرچند اين گونه درخواست ها اغلب رد مي شوند اما در واقع بسياري از سايت ها با Page Rank  بالا برخلاف سليقه گوگل عمل كرده و حاضرند لينك هاي فعال خود را به طور ماهانه در ازاي مبالغ گوناگون كرايه دهند. تمهيد ديگر تبادل لينك با سايت هاي پر اهميت تر است كه هرچند از نظر گوگل نقش كمرنگ‌تري در افزايش  Page Rank دارد اما اغلب كار سودمندي است. اما آنچه مطمئنا تاثير منفي در امتياز يك سايت دارد درج يك طرفه لينك‌هاي مختلف در آن سايت است. هرچند به نظر مي رسد گوگل به سابقه ترافيك يك لينك هم توجه مي كند اما حتي گشت و گذرهاي اتفاقي به صفحه شما قادرند امتياز مثبتي به سايت شما اضافه كنند. با اين وجود بهتر است كه لينك‌هاي ورودي سايت شما در صفحه هاي مرتبط تري درج شوند. همچنين توصيه مي شود، وضعيت لينك هايي كه در صفحه هاي گوناگون به سايت شما داده شده است به طور دوره اي بازرسي شود. چرا كه در صورتي كه يك لينك، ربات هاي جستجوگر را به صفحات بي استفاده  Page not Found ,erore  ببرد، هم از امتياز صفحه مبدا كم خواهد شد هم از امتياز صفحه مقصد.

اين نكته در طراحي صفحات داخلي سايتتان نيز مهم است. پيشنهاد مي شود اين خطاها به صفحه‌هايي كه علت خطا را نشان مي دهند و همچنين داراي نقشه سايت هستند هدايت شوند. در ادامه اين مطلب مي‌توان به تاثير آگاهي از چگونگي محاسبهPage Rank  در طراحي خوش ساخت صفحات داخلي سايت در سيستم سلسله مراتبي اشاره كرد.

به طور مثال وجود يك لينك به نام ‌  Home Page در همه صفحات و درج نقشه سايت در همه صفحات مفيد است. البته بايد توجه داشت كه لينك هاي تكراري فقط يك بار محاسبه مي شوند. البته در تعيين اهميت يك سايت معيار هاي وابسته به محتوا هم نقش دارند: مانند نام دامنه و كلمات كليدي و متا تگ هاي مناسب. كه بحث درباره آن ها نيازمند مجال مفصل تر و پيش‌نيازهاي مختصري از دانش طراحي سايت است.

در شماره بعد سعي خواهد شد علاوه بر اين معيار‌ها به ابزار هاي مشاهده و مونيتورينگ رتبه سايت ها، به‌‌ويژه Alexa  اشاره شود.

منبع: کلیک